Je pakt vol verwachting een pot honing uit de kast, maar ontdekt dat de gouden vloeistof is veranderd in een harde, korrelige massa. Veel mensen denken bij deze aanblik dat de honing bedorven is en gooien de pot helaas onnodig weg.
Gelukkig is dit absoluut niet nodig. Het hard worden van de honing, ook wel kristallisatie of versuikering genoemd, is juist een teken van een puur product. In dit artikel leggen we kort uit waarom dit gebeurt en delen we de veiligste methodes om je harde honing eenvoudig weer mooi vloeibaar te krijgen, zonder de kwaliteit te verminderen.
Kristallisatie is een volledig natuurlijk proces dat bij vrijwel alle onbewerkte, rauwe honingsoorten op den duur optreedt. Honing is van nature een oververzadigde oplossing van verschillende natuurlijke suikers, voornamelijk glucose en fructose.
Wanneer het glucosegehalte in de nectar relatief hoog is, zullen de suikers zich na verloop van tijd aan elkaar binden en kleine kristallen vormen. Dit proces wordt vaak nog versneld wanneer je de pot bewaart in een wat koelere omgeving, zoals een voorraadkast of een kelder. Het is simpelweg een heel duidelijke aanwijzing dat je pure honing in handen hebt die niet is oververhit in een fabriek.
Voordat je aan de slag gaat om de honing te smelten, is er één extreem belangrijke regel om te onthouden. Rauwe honing bevat waardevolle, natuurlijke enzymen en antioxidanten.
Deze nuttige stoffen zijn zeer gevoelig voor hitte. Zodra honing wordt blootgesteld aan temperaturen boven de veertig graden Celsius, gaan deze bijzondere eigenschappen en de verfijnde aroma’s grotendeels verloren. Zet een pot honing daarom nooit in de magnetron of in een pan met kokend water. Je houdt dan weliswaar een vloeibaar product over, maar kwalitatief gezien blijft er dan enkel een gewone zoetstof achter.
De meest gecontroleerde en populaire methode om gekristalliseerde honing weer vloeibaar te maken, is het gebruik van een handwarm waterbadje.
Verwarm wat water in een pannetje of een ruime kom totdat het aangenaam warm aanvoelt. Het mag absoluut niet koken. Verwijder het deksel van je honingpot en zet de glazen pot voorzichtig in het warme water. Zorg ervoor dat het water niet over de rand van de pot stroomt. Laat de pot rustig in het waterbad staan en roer er af en toe zachtjes doorheen met een lepel. Je zult zien dat de suikerkristallen langzaam smelten en de honing zijn vertrouwde, vloeibare structuur terugkrijgt.
Heb je iets meer geduld en staat de verwarming toevallig aan? Dan is dit een bijzonder makkelijke en veilige manier om je honing weer stroperig te krijgen.
Plaats de afgesloten, glazen pot simpelweg op een warme radiator in de woonkamer. Zorg ervoor dat de radiator niet gloeiend heet staat afgesteld om oververhitting te voorkomen. Door de geleidelijke, milde warmte-afgifte zullen de kristallen vanzelf weer smelten. Dit proces duurt doorgaans enkele uren of soms een dag, afhankelijk van hoe stevig de honing is gekristalliseerd. Af en toe even roeren of de pot draaien versnelt het proces.
Heb je regelmatig last van versuikerde honing en vind je het vervelend om deze telkens opnieuw te moeten opwarmen? Dan is het goed om te weten dat niet elke honingsoort even snel hard wordt.
De snelheid van kristallisatie hangt nauw samen met de specifieke bloemen waarvan de bijen de nectar hebben verzameld. Pure acaciahoning heeft bijvoorbeeld van nature een veel hoger fructosegehalte dan glucosegehalte. Dit zorgt ervoor dat deze specifieke soort maanden en soms wel jaren prachtig vloeibaar blijft, zonder dat er enige vorm van bewerking aan te pas is gekomen. Het is de perfecte, natuurlijke oplossing voor mensen die graag direct vloeibare honing uit de pot willen schenken.
We raden aan om voorzichtig te zijn met plastic verpakkingen in combinatie met warmte. Veel zachtere, plastic knijpflessen kunnen bij opwarming vervormen en ze zijn simpelweg niet gemaakt om verhit te worden. Kies indien mogelijk altijd voor het opwarmen van honing in een stevige, glazen pot.
Zodra je de honing in een warm waterbad weer netjes vloeibaar hebt gemaakt, blijft deze meestal weer voor enkele weken tot soms wel maanden goed vloeibaar. Uiteindelijk zal het natuurlijke proces van kristallisatie wel weer langzaam opnieuw beginnen.
Ja, dit is volkomen veilig en voor sommige toepassingen zelfs erg prettig. Harde of korrelige honing smeert bijvoorbeeld fantastisch uit over een geroosterde boterham of een pannenkoek, omdat het er niet direct afdruipt. De smaak en de voedingswaarde zijn vergelijkbaar met die van de vloeibare vorm.
